Inzicht in de complexe bodem- en grondwaterverontreiniging van het DOK-terrein in Dordrecht

Achtergrond en doelstelling
Het DOK-terrein in Dordrecht is een locatie van de SBNS, gelegen in de drie-hoek tussen Oude Maas en het spoor en doorsneden door de Zwijndrechtse brug die op peilers de locatie doorkruist. Tot het eind van de jaren 60 bevond zich hier de Spoorweghaven, waaraan onder andere een houtverduurza-mingsbedrijf/creosoteerinrichting gelegen was. Deze heeft geleid tot een grote creosoot-verontreiniging (PAK en minerale olie), zowel van de bodem van de gedempte haven, als van de onderliggende veen-, klei- en zandafzettingen. Ook het diepe grondwater is ernstig verontreinigd, onder de verontreinigings-bron tot een diepte van meer dan 25 meter.

Middels boringen, geplaatste grondwaterfilters en sonderingen is de afgelo-pen jaren geprobeerd inzicht te krijgen in de omvang van met name de diepe grondwaterverontreinigingen. Dit bleek keer op keer tot verrassingen te leiden en het bleek vrijwel onmogelijk de verontreiniging te contouren. De SBNS heeft daarom in 2007 aan MWH gevraagd om te helpen meer inzicht te ver-krijgen in de opbouw van de ondergrond, de geohydrologische eigenschap-pen van de ondergrond en de effecten hiervan op de verontreinigingssituatie.

Aanpak
Op basis van de grote hoeveelheid bodem- en ondergrondinformatie die reeds beschikbaar was, hebben we eerst de ondergrond tot op de 1e water-scheidende laag (op ca. 30 meter diepte) gemodelleerd. Aansluitend zijn, op zorgvuldig geselecteerde locaties, aanvullende boringen en grondwaterfilters geplaatst. Deze hebben, samen met de reeds beschikbare onder-grondinformatie, geleid tot een nog betrouwbaar inzicht in de geologische en geohydrologische eigenschappen van de ondergrond. Deze ondergrond bleek op enkele plaatsen flinke verrassende aspecten te vertonen, zoals een in het Pleistocene zand ingesleten en met klei opgevulde geul, met grote lokale effecten op de grondwaterstroming in het eerste watervoerende pakket (zie figuur).

 
Resultaten en vervolgonderzoek
Door de herziene inzichten in de ondergrond te combineren met de beschik-bare verontreinigingsinformatie, bleek het mogelijk  het vóórkomen van met name de grondwaterverontreinigingen veel beter te verklaren en te contouren.
Toch bleken er nog enkele plekken te zijn waar de aanwezige verspreiding van de grondwaterverontreiniging nog niet afgeperkt kon worden. Daarom is besloten om op enkele cruciale plekken extra grondwaterfilters te plaatsen. Behalve voor verdere afperking zijn deze in de toekomst mogelijk ook bruik-baar voor de monitoring van de verdere verspreiding van de verontreiniging.

Daarnaast gaf het verbeterde inzicht in de ondergrond aanleiding om nader onderzoek te doen naar het deel van de grondwaterverontreiniging dat zich tegen de stromingsrichting ervan in lijkt te verplaatsen. Mogelijk dat dit deel van de verontreiniging een andere verontreinigingsbron heeft dan de eerder-genoemde creosoteerinrichting.
De extra te verzamelen gegevens zullen tenslotte ook inzicht moeten geven in de grondwaterstromingen, zodat definitieve uitspraken kunnen worden ge-daan over de toekomstige verspreiding van de verontreinigingen. Hierop zal een sanerings- of monitoringsplan kunnen worden gebaseerd.
De resultaten van deze laatste fase van het onderzoek worden eind 2008 verwacht.

Meer weten?
Wilt u meer informatie over dit onderzoek of over ander onderzoek van MWH op het gebied van de ondergrond bij complexe verontreinigingen dan kunt u contact opne-men met Tjeerd Koopmans, telefoon 026 7513892.

19 November 2008